მოგვმართეთ

 

   ჩვენ მივესალმებით

       უკუკავშირსა და

  შესწორებებს გვერდზე

  მოცემულ ისტორიებსა

       და თარგმანთან

        დაკავშირებით.

 

                 * * *

  aurelia@tsutisopeli.com

 facebook.com/tsutisopeli

 

 

შემოწირულობა

 

 თუ თქვენ მოგწონთ რასაც

ხედავთ და გესმით, გაიღეთ

    შემოწირულობა. ყველა

       შემოსული სახსრები

    პირდაპირ მოხმარდება

      საიტის მომსახურებას.


       

 

 

 

 

გოგალე არაბული
გველეთი

გოგალე დაიბადა 1925 წელს ხევსურეთის სოფელ გველეთში. 1952 წელს როცა სტალინმა გასცა ხევსურების გადასახლების ბრძანება მათი აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში დასასახლებლად, გოგალე ოჯახიანად გადასახლდა ზემო ქედში, შირაქის დაბლობში, სადაც მან ბევრი წელი დაყო. საბოლოოდ მას კვლავ მიეცა მთაში, საკუთარ მიწაზე დაბრუნების საშუალება.

 

88 წლის ასაკში მოხდა მისი ჩაწერა, სადაც ჩანს, რომ თავის ძლიერ ხმასთან ერთად მას განსაკუთრებული მეხსიერება და ცოდნა ქონდა იმ ძველი სიმღერებისა, რომელიც მთაში თავისი ცხოვრების განმავლობაში ქონდა შესწავლილი.  

სტუმარზე
+ სიმღერის შესახებ

Gogale says that this is a song to sing for a timid guest, one who needs the encouragement to eat and drink more!

+ ლირიკა

სტუმარზე

 

სტუმრები ეგი

სტუმრები არის მზესა

უსტუმროდ რაღაია ლხინიო

უსტუმროდ პური და ღვინოი

მწარეასა და არასა ტკბილიაო

მოტივი ფანდურზე
+ სიმღერის შესახებ

შალვა სუარიშვილი, გოგალეს ნათესავი, უკრავს ფანდურზე.

+ ლირიკა

საინსტრუმენტო.

ხევსურეთზე
+ სიმღერის შესახებ

There is no English translation available for this song. If you are able to provide one, please include it in an email to aurelia@tsutisopeli.com and we will update the page.

+ ლირიკა

ხევსურეთზე

 

თვალში მძინარე ცრემლი ვარ

მამულზედ ჩამოსატირი

ან და ჟამთა დენა ვორ

პირ ღურბლიანი შატილი

 

მუცოში თორღვას სიმაგრე

შაუქრობს გამოშატული

არდოთში მურღვათ სიმაგრე

უკვლო ქარებს რომ ჩავტირი

 

ხახაბოს ხახატ ხირიმი

აწუნდის გორზედ მქუხარი

ზედ გორზედ თალაის ციხე

 

მტრისაგან ნასულწუხარი

ხმალი ვარ დავით ბერული

ყორნების სისხლში მდუღარი

 

აიეხ სახლ-კრის ჩამოშლა

აჭინჭრებული ბუხარი

ზედ აჭინჭრებული ბუხარი

 

სიჩუმე სასაფლაოთი

და დანიუხე მდუმარი

ერთ დღეს სულ დამოდენა ვარ

ცა მზეს გამყოფი ვინ არის

 

/შენ თეთრი მთების თრთოლვა ხარ

ცა ვარსკვლავების მანდილი/

 

გული ხარ საჯიხვეების

მკერდიდან ამოვარდნილი

ნარეკლიანის საწუთროს

ხან სათავე ხარ ხან ძირი

შენ ის ხარ ვინც რომ ამოკლა

ჩემი საწუთროს მანზილი

ჩემი სახელი დარჩება
+ სიმღერის შესახებ

+ ლირიკა

ჩემი სახელი დარჩება

 

ჩემი სახელი დარჩება

ჩემი სახელი ლევანი

სანამდენ საქართველოში

იწურებოდეს მტევანი

 

ცხრა ძმათ მეათედ მიმიღეს

პირზედ მაყარეს ვარდები

გამზრალ გაყინულ გათოშილს

დამხურეს მუზარადები

 

თუ გაუჭირდა სამშობლოს

კვლავ ცეცხლით დავიდაგები

და გამოვანგრევთ საფლავებს

ჩვენ ქართლის ქედზე დავდგებით

მთიბელო, ჩემო მთიბელო, გვრინი
+ სიმღერის შესახებ

This is a gvrini1 from Khevsureti.

 

To hear other gvrinis, visit the pages of Imeda Likok'eli and Tek'le Badrishvili.

 

1The gvrini is a lament from Pshavi and Khevsureti, traditionally sung by men while haying to commemorate the souls of the dead.  George Charachidze talks about the gvrini in his 1968 book, Le système religieux de la Géorgie païenne: analyse structurale d’une civilization, and the following explanation is based on his writing:

 

Traditionally during a funerary ceremony in Khevsureti or Pshavi a woman is possessed by the dead soul and becomes an oracle through which the soul communicates with the living.  The ensuing lament that the soul communicates through the oracle is silently memorized by the men in attendance, who are not allowed to vocally mourn in any way during the ceremony.  Before the men go out to the fields on the first haying day of the year, a feast is held in the name of the most recently deceased. Only after this ritual feast occurs and only under the supervision of the mountain priest are the men allowed to bring their scythe into contact with the grass.  The Khevsurs and Pshavs believed that the afterlife was under the ground, and therefore that the motion of swinging the scythe close to the ground to cut grass was symbolically entwined with the Land of the Dead.  As the men began to mow on the first haying day of the year, they sang the gvrini that the dead soul communicated to them at his funeral. Through this lament they paid homage to the souls of the dead.

+ ლირიკა

მთიბელო, ჩემო მთიბელო, გვრინი

 

მთიბელო ჩემო მთიბელო

ჯვარისა ზვეზაო

დავაბმა ბუჩამა

ჩამოგვხვივლაო

და გაწყვეტილნი სადი

კაფიანიო

ნამხრევნი და სისხლიაე

დაგასვრივნაო

სათავეს დარჩა

ალეს ველიო

ბოლოს ნამხრევში გაკია

დარჩისა ცელიო

ჴ​ირჩლა ბაბურაულზე
+ სიმღერის შესახებ

Khirchla was a reputable hero from Khevsureti, a highland in northeastern Georgia.  Kists1 were so scared of him that they paid him tribute by giving him a sheep or a lamb per village. The Kists brought these victims themselves to sacrifice at Khirchla's santuary, Gudani.  When sophisticated weaponry came into the region, the Kists were the first to acquire it. Suik'a Amaishvili, a Kist, is said to have found a rifle by the ocean and created more of them for his village. It is said that still today the khevisberi2 of Gudani toasts to Khirchla, who lived by the sword and died by the bullet.

 

1People of Chechen ancestry living in the P'ank'isi Gorge.  Read more about Kists here

 

2A ''valley elder'' in the northeastern highlands of Georgia. This term historically referred to a local elected leader, responsible for the political and military life of his community.  In contrast, a dekanozi was the chosen head priest in charge of the shrines and spiritual life of his highland community.  By the 19th century, as the dekanozi began taking on the responsibilities of the khevisberi and the two titles merged into one.  Today this leader is responsible for tending to the local mountain shrines.  In Khevi, Mtiuleti and Tusheti he is referred to as the dekanozi, whereas Pshavs and Khevsurs use the term khevisberi.

+ ლირიკა

ჴ​ირჩლა ბაბურაულზე

 

ატირდი ჴირჩლაი ცოლი

ღილიან პერანგიანი

ჴირჩლავ ნუ წახვალ მიდჴოშიდ

სახლი გაქვ სოქონიანი

 

არ დაიჯერის ჴირჩლამ

გლეხი გადიდდა ჭკვიანი

ტუტილ ხვნენ ამაიშვილნი

მანძილ არ ჴარნი რქიანი

 

ზულიკა ზამაიშვილს

თოფი აქვ ტალკვესიანი

არ გაგაცილებს ჴირჩლაო

გამართულ აქვის ტიალი

 

შენი მამკლავი ჴირჩლაო

მითჴორს მემეთედ ჯდებოდეს

კარზედ მოუდის მლოცავი

ფეჴზედ არ წამუდგებოდეს