მოგვმართეთ

 

   ჩვენ მივესალმებით

       უკუკავშირსა და

  შესწორებებს გვერდზე

  მოცემულ ისტორიებსა

       და თარგმანთან

        დაკავშირებით.

 

                 * * *

  aurelia@tsutisopeli.com

 facebook.com/tsutisopeli

 

 

შემოწირულობა

 

 თუ თქვენ მოგწონთ რასაც

ხედავთ და გესმით, გაიღეთ

    შემოწირულობა. ყველა

       შემოსული სახსრები

    პირდაპირ მოხმარდება

      საიტის მომსახურებას.


       

 

 

 

 

ანსამბლი წოვათა
ზემო ალვანი

ანსამბლი ''წოვათა'' დღეს ერთ-ერთი ქართული უნიკალური ანსამბლია. მის შემადგენლობაში მყოფი ახმეტელი და ზემო ალვანელი თუში ქალები დავიწყების გზაზე მყოფ ბაცბურ ენაზე მღერიან.

 

ბაცბური და სხვა კავკასიური მივიწყებული ენების თაობაზე ინფორმაციის მისაღებათ მიმართეთ ვებ გვერდს UNESCO's Atlas of the World's Languages in Dangerასევე გადახედეთ ინფორმაციას Batsav. ეს ვებ გვერდი შედგენილაი A.J.T. Bainbridge-ის მიერ.

 

ბაცბურ ენაზე სხვა სიმღერების მოსასმენად, ესტუმრეთ მერი ჯიხოშვილის, ფატიმა ბართიშვილის და ნინო არინდაულის პროფილს.

 

ანსამბლის წევრების ჩაწერისას: ციცინო დინგაშვილი; ლელა საგინაშვილი; ასმათ ლონგიშვილი; მერი ჯიხოშვილი 

ნანალო
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა.

 

 

+ ლირიკა

ნანალო

 

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

/ჩაჴინ ჩაჴ ლამზურ ვაგანა ნანა

ვესე ბედუხა ნანალო ნანა/

 

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

/წყეტყო ლამზურა ვაგანა ნანა

ვესე ბედუხა ნანალო ნანა/

 

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

/ო ლელინჩოჰა ლელანა ნანა

ვესე ბედუხა ნანალო ნანა/

 

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

/ჩაჴინ ჩაჴ ლამზურ ვაგანა ნანა

ვესე ბედუხა ნანალო ნანა/

 

თარგმანი:

 

ნანალო 

 

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

შორი შორს ლამაზი მენახა დედა

ვაჩემი ბრალია, დედაო დედა

 

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ერთხელ კიდე ლამაზის ნახვა

ვაჩემი ბრალია, დედაო დედა

 

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

იმის ნატარში სიარული დედა

ვაჩემი ბრალია, დედაო დედა

 

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

შორი შორს ლამაზი მენახა დედა

ვაჩემი ბრალია, დედაო დედა

ტექსტი - ნანალო
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა.

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Please visit UNESCO's Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush, and other minority groups in the Caucasus, read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

ნანალო

 

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

/ჩაჴინ ჩაჴ ლამზურ ვაგანა ნანა

ვესე ბედუხა ნანალო ნანა/

 

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

/წყეტყო ლამზურა ვაგანა ნანა

ვესე ბედუხა ნანალო ნანა/

 

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

/ო ლელინჩოჰა ლელანა ნანა

ვესე ბედუხა ნანალო ნანა/

 

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

მადელ მო ბარალ ნანალო ნანა

/ჩაჴინ ჩაჴ ლამზურ ვაგანა ნანა

ვესე ბედუხა ნანალო ნანა/

 

თარგმანი:

 

ნანალო 

 

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

შორი შორს ლამაზი მენახა დედა

ვაჩემი ბრალია, დედაო დედა

 

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ერთხელ კიდე ლამაზის ნახვა

ვაჩემი ბრალია, დედაო დედა

 

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

იმის ნატარში სიარული დედა

ვაჩემი ბრალია, დედაო დედა

 

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

ნეტა შეიძლებოდეს დედაო დედა

შორი შორს ლამაზი მენახა დედა

ვაჩემი ბრალია, დედაო დედა

სენ დოკ
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა: ''ჩემი გული''

+ ლირიკა

სენ დოკ 

 

/დაკახ ჰარჩესო დარდია

მოჰე ლამუხა კურელჩა/

/არე ვადელნ და სე ყოფნა

ყაჰეშ დათხ ესე ფიქრია/

 

/ლე მოჴ ცო ხაწსო მიჩმერნა

ლე დელარ ცოჰანი ხაწსო/

/ოშტი ია ოშტი ნაღველა

ყაჰე დაკლევარ ჴეჩსოხა/

 

/უხკჭირბალ ჰე სიკეთეხა

ვუნ დაჰუჩარლა არჭიშა/

ვუნ დაკ ცოდელილ --

დელარ უნდაკდალ --

 

დაჰხეცალ დაკან მაყლიბალ

ხილჰალ შარნ მოჰე ლეიცა

დარდგორენაე დათხრეხა

ტირიფა ქასტე მათხარლა

 

თარგმანი:

 

ჩემი გული 

 

გულს დარდი შემომეხვია

როგორც მთას ჯანღები

არეულია ჩემი ყოფნა

ტირიან ჩემი ფიქრები

 

არც სიმღერა მესმის არსაიდან

არც სიცილი მესმის არავისი

ისევ და ისევ ნაღველი მაქვს

მწარე ფიქრები მაქვს

 

ნეტა რას ჭირს შენ სიკეთეს

რატო ბნელდება შავათ

რატო არ იცინის არავინ

სიცილი რატოა ---

 

გაუშვი გულს თავიდანებე

იყოს როგორც თვითონ უნდა

ტირილისგან და დარდისგან

ტირიფი მალე დაჭკნება

ტექსტი: სენ დოკ
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა: ''ჩემი გული''

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Please visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

სენ დოკ 

 

/დაკახ ჰარჩესო დარდია

მოჰე ლამუხა კურელჩა/

/არე ვადელნ და სე ყოფნა

ყაჰეშ დათხ ესე ფიქრია/

 

/ლე მოჴ ცო ხაწსო მიჩმერნა

ლე დელარ ცოჰანი ხაწსო/

/ოშტი ია ოშტი ნაღველა

ყაჰე დაკლევარ ჴეჩსოხა/

 

/უხკჭირბალ ჰე სიკეთეხა

ვუნ დაჰუჩარლა არჭიშა/

ვუნ დაკ ცოდელილ --

დელარ უნდაკდალ --

 

დაჰხეცალ დაკან მაყლიბალ

ხილჰალ შარნ მოჰე ლეიცა

დარდგორენაე დათხრეხა

ტირიფა ქასტე მათხარლა

 

თარგმანი:

 

ჩემი გული 

 

გულს დარდი შემომეხვია

როგორც მთას ჯანღები

არეულია ჩემი ყოფნა

ტირიან ჩემი ფიქრები

 

არც სიმღერა მესმის არსაიდან

არც სიცილი მესმის არავისი

ისევ და ისევ ნაღველი მაქვს

მწარე ფიქრები მაქვს

 

ნეტა რას ჭირს შენ სიკეთეს

რატო ბნელდება შავათ

რატო არ იცინის არავინ

სიცილი რატოა -

 

გაუშვი გულს თავიდანებე

იყოს როგორც თვითონ უნდა

ტირილისგან და დარდისგან

ტირიფი მალე დაჭკნება

მოლუი ლამზურია თუშითა
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა: ''რა ლამაზია თუშეთი" 

+ ლირიკა

მოლუი ლამზურია თუშითა

 

მოლუი ლამზურია თუშითა

ლამუ ლაშარობ დაგანა

მჱაუი უიაპინჩო თაბნიგა

სანთლევ ჰაკ დაჰა მარცანა

 

ჰაჴარ მაივა იეგ მელჰარ

შიშხინა დარა წოდივა

გარმონ მაქ ტარკი ლაპწიარა

იაჰოვა შინა ტოტივა

 

მწკრივე მაქ ჩუა ხაბჟენა

ჯერ ვასერ ჴენა ფსტიალო

ჴევბერნა ლემზრად დუღინა

ალზნენა ფშელი ხიალო

 

მოლუი ლამზურია თუშითა

ლამუ ლაშარობ დაგანა

მჱაუი უიაპინჩო თაბნიგა

სანთლევ ჰაკ დაჰა მარცანა

 

თარგმანი:

 

რა ლამაზია თუშეთი

 

რა ლამაზია თუშეთი

და ლაშარობა თუშური

რქებ ჩაგრხილი ჭედილა

სანთლით შუბლ გადატუსული

 

ფერდობზე ჩანწკრივებული

კოხთა ქალი და ვაჟია

ხევებში ამღერებული

შმაგი ალაზნის წყალია

 

ჯიხვის რქით ცივი ლუდის სმა

ცეცხლზე შიშხინი მწვადისა

გარმონზე აცეკვებული

თითები თუში ქალისა

 

რა ლამაზია თუშეთი

და ლაშარობა თუშური

რქებ ჩაგრხილი ჭედილა

სანთლით შუბლ გადატუსული

ტექსტი - მოლუი ლამზურია თუშითა
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა: ''რა ლამაზია თუშეთი" 

 

This song about Tusheti is in the severely endangered Bats language.  

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

მოლუი ლამზურია თუშითა

 

მოლუი ლამზურია თუშითა

ლამუ ლაშარობ დაგანა

მჱაუი უიაპინჩო თაბნიგა

სანთლევ ჰაკ დაჰა მარცანა

 

ჰაჴარ მაივა იეგ მელჰარ

შიშხინა დარა წოდივა

გარმონ მაქ ტარკი ლაპწიარა

იაჰოვა შინა ტოტივა

 

მწკრივე მაქ ჩუა ხაბჟენა

ჯერ ვასერ ჴენა ფსტიალო

ჴევბერნა ლემზრად დუღინა

ალზნენა ფშელი ხიალო

 

მოლუი ლამზურია თუშითა

ლამუ ლაშარობ დაგანა

მჱაუი უიაპინჩო თაბნიგა

სანთლევ ჰაკ დაჰა მარცანა

 

თარგმანი:

 

რა ლამაზია თუშეთი

 

რა ლამაზია თუშეთი

და ლაშარობა თუშური

რქებ ჩაგრხილი ჭედილა

სანთლით შუბლ გადატუსული

 

ფერდობზე ჩანწკრივებული

კოხთა ქალი და ვაჟია

ხევებში ამღერებული

შმაგი ალაზნის წყალია

 

ჯიხვის რქით ცივი ლუდის სმა

ცეცხლზე შიშხინი მწვადისა

გარმონზე აცეკვებული

თითები თუში ქალისა

 

რა ლამაზია თუშეთი

და ლაშარობა თუშური

რქებ ჩაგრხილი ჭედილა

სანთლით შუბლ გადატუსული

ხენ ძირე დალჰენ ია
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა.  ტექსტი: იოსებ ლონგიშვილი.

+ ლირიკა

ხენ ძირე დალჰენ ია

ტექსტი: იოსებ ლონგიშვილი

 

კაწკო თაგუინა ია დას

ხენძირე ჰალო დალჰენო

დელიშა სოდა ჰეჭვინა

ლამზურჩ იაჰოხა თარჰლენო

 

კაწკო დენოლა ია სოგო

ლეჰსონა მათხოგ ჰეჭანა

ჰალ მა ეჴდოლეს დეხოსჰოხ

სოდაგა დეენ ფეშკარა

 

კაწკო დენოლა ია სოგო

კასტე მათხარლას იაო

ჰან ხეა ჴელო დაღგუიას

ვესე ბედუხა ტიალო

 

კაწკო თაგუინა ია დას

ხენძირე ჰალო დალჰენო

დელიშა სოდა ჰეჭვინა

ლამზურჩ იაჰოხა თარჰლენო

 

თარგმანი:

 

პატარა ლამაზი ია ვარ  

ხის ძირში ამოსული     

სიცილით აქა იქ ვიყრები  

ლამაზ გოგონასავით        

 

პატარა სიცოცხლე მაქვს         

მინდა რომ მზეს უყორო          

ნუ მომწყვეტავ გეხვეწები       

ჩემს სანახავად მოსულო ბავშვო    

 

პატარა სიცოცხლე მაქვს   

მალე დავჭკნები იაო       

ვინ იცის სხვა წელს მოვალღა    

ვაჩემი ბრალი ტიალო

 

პატარა ლამაზი ია ვარ 

ხის ძირში ამოსული         

სიცილით აქა იქ ვიყრები   

ლამაზ გოგონასავით  

ტექსტი- ხენ ძირე დალჰენ ია
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა: ''პატარა ლამაზი ია ვარ.''  ტექსტი: იოსებ ლონგიშვილი.

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Please visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

ხენ ძირე დალჰენ ია

ტექსტი: იოსებ ლონგიშვილი

 

კაწკო თაგუინა ია დას

ხენძირე ჰალო დალჰენო

დელიშა სოდა ჰეჭვინა

ლამზურჩ იაჰოხა თარჰლენო

 

კაწკო დენოლა ია სოგო

ლეჰსონა მათხოგ ჰეჭანა

ჰალ მა ეჴდოლეს დეხოსჰოხ

სოდაგა დეენ ფეშკარა

 

(გთხოვ ნუ მომწყვეტავ ჩემს სანახავად მოსულო

ბალღო)

 

კაწკო დენოლა ია სოგო

კასტე მათხარლას იაო

ჰან ხეა ჴელო დაღგუიას

ვესე ბედუხა ტიალო

 

კაწკო თაგუინა ია დას

ხენძირე ჰალო დალჰენო

დელიშა სოდა ჰეჭვინა

ლამზურჩ იაჰოხა თარჰლენო

 

თარგმანი:

 

პატარა ლამაზი ია ვარ  

ხის ძირში ამოსული     

სიცილით აქა იქ ვიყრები  

ლამაზ გოგონასავით        

 

პატარა სიცოცხლე მაქვს         

მინდა რომ მზეს უყორო          

ნუ მომწყვეტავ გეხვეწები       

ჩემს სანახავად მოსულო ბავშვო    

 

პატარა სიცოცხლე მაქვს   

მალე დავჭკნები იაო       

ვინ იცის სხვა წელს მოვალღა    

ვაჩემი ბრალი ტიალო  …?

 

პატარა ლამაზი ია ვარ 

ხის ძირში ამოსული         

სიცილით აქა იქ ვიყრები   

ლამაზ გოგონასავით  

დათხარ
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური დატირება.

 

This Tush crying song, collected by Joseph Jordania in Dartlo, Tusheti in 1987, was originally sung in Georgian. Ts'ovata Ensemble translated it into the Bats language to create the version we have here. 

 

 

+ ლირიკა

დათხარ

 

/დოიხ ბადერა დოიხა

ნან დაჰლაიალ ჰოგო/

/ცჱაკვა მეყუიცაჰსო

ჰოხ დაჰლაიალოსა/

 

ბადერ მიჩე დითნა

ნაბადა ყალჩაღა

ლე დო მიჩებითნა

ბექმაქ დაჰილენოდა

ლეღოჭ მიჩე ითნა

ბექმაქ დაჰილენოდა

 

ბადერ ას ჰე დონენ

არჭიჩ კეხემაქა

ოღრი მაქ ჴასოეს

ჰუნახ დაჰეჴბოსა

 

ჩუცო დოგეჰსონა

წენინა სანია

ჰალ ცო ჴასგეჰსონა

ჰე ჱარჭი ბჱარკია

 

თარგმანი:

 

დატირება 

 

წადი შვილო, წადი, დედა მოგკვდესო

მარტოკასა მტოვებს დედა მოგიკვდესო

 

შვილო სით გასციერ, გუდაით ნაბადი

ან ცხენი სად დატოვე, ან ჯოხს სიდ გასწირევ

ბექს მიყუდებული

 

შვილო მე შენს ცხენსა, შავ უნაგირზედა

აღვირებს შევაყრიდ, ტყეველად გუუშვებავ

 

აღარ შემომიხნის სახლის კარებს

აღარ შემომანათებ შენ შავ თვალებს

დათხარ
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური დატირება.

 

This Tush crying song, collected by Joseph Jordania in Dartlo, Tusheti in 1987, was originally sung in Georgian. Ts'ovata Ensemble translated it into the Bats language to create the version we have here. 

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

დათხარ

 

/დოიხ ბადერა დოიხა

ნან დაჰლაიალ ჰოგო/

/ცჱაკვა მეყუიცაჰსო

ჰოხ დაჰლაიალოსა/

 

ბადერ მიჩე დითნა

ნაბადა ყალჩაღა

ლე დო მიჩებითნა

ლეღოჭ მიჩე ითნა

ბექმაქ დაჰილენოდა

 

ბადერ ას ჰე დონენ

არჭიჩ კეხემაქა

ოღრი მაქ ჴასოეს

ჰუნახ დაჰეჴბოსა

 

ჩუცო დოგეჰსონა

წენინა სანია

ჰალ ცო ჴასგეჰსონა

ჰე ჱარჭი ბჱარკია

 

თარგმანი:

 

დატირება 

 

წადი შვილო, წადი, დედა მოგკვდესო

მარტოკასა მტოვებს დედა მოგიკვდესო

 

შვილო სით გასციერ, გუდაით ნაბადი

ან ცხენი სად დატოვე, ან ჯოხს სიდ გასწირევ

ბექს მიყუდებული

 

შვილო მე შენს ცხენსა,შავ უნაგირზედა

აღვირებს შევაყრიდ, ტყეველად გუუშვებავ

 

აღარ შემომიხნის სახლის კარებს

აღარ შემომანათებ შენ შავ თვალებს

გაზაფხულა
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სატრფიალო.

+ ლირიკა

გაზაფხულა

 

გაზაფხულა იაჰ ბუბკანა ბუთა

სო ტყო ჱადასო დაყდალინ ფოთოლ

ჰონენ მოჴბოა ცეჰა მერცხლივა

სონენ დუგდუგდო ქოთიალინჩ ალზნევ

 

ჩაჴინ ჩაჴდავე დაკმია ჩაჴდა

მოჰაკა ლახოლ ვე დაკმივ ვაშბა

ვაშბა დეეწინჩო აკუიჩ ნაპერწკლევ

ეყ მეთხემაქა ჰო გულბალასო

 

ჰო მა ცოხეა სე დაკილაწარ

ცო ხეჰო სენა სინადუღარა

სო ცო ალჰმაკ ჰოგ სონა იეწეჰო

სოხ ბედ ბოწბალი იშტუ ხეთრვრენა

 

თარგმანი:

 

გაზაფხული 

 

გაზაფხული ყვავილების თვე

მე ზამთარი ვარ დამხმარი ფოთოლი

შენთვის მღერიან ცაში მერცხლები

ჩემთვის კიდევ დუგდუგებს შეწუხებული ალაზანი

 

შორი შორსა ვართ, გულებიც შორს არი

როგორ იპოვონ ჩვენ გულებმა ერთმანეთი

ერთმანეთი რომ უყვართ, ანთებულ ნაპერწყალს

ამ ქვეყანაზე შენ მეგულები

 

შენ არ იცი ჩემი გულის ტკივილი

შენ არ იცი ჩემი სულის ძახილი

მე შენ ვერ გეტყვი რომ მიყვარხარ

მე ბედი დამყვა ასეთი ხათრიანი

ტექსტი - გაზაფხულა
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-ტუშური სატრფიალო.

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

გაზაფხულა

 

გაზაფხულა იაჰ ბუბკანა ბუთა

სო ტყო ჱადასო დაყდალინ ფოთოლ

ჰონენ მოჴბოა ცეჰა მერცხლივა

სონენ დუგდუგდო ქოთიალინჩ ალზნევ

 

ჩაჴინ ჩაჴდავე დაკმია ჩაჴდა

მოჰაკა ლახოლ ვე დაკმივ ვაშბა

ვაშბა დეეწინჩო აკუიჩ ნაპერწკლევ

ეყ მეთხემაქა ჰო გულბალასო

 

ჰო მა ცოხეა სე დაკილაწარ

ცო ხეჰო სენა სინადუღარა

სო ცო ალჰმაკ ჰოგ სონა იეწეჰო

სოხ ბედ ბოწბალი იშტუ ხეთრვრენა

 

თარგმანი:

 

გაზაფხული 

 

გაზაფხული ყვავილების თვე

მე ზამთარი ვარ დამხმარი ფოთოლი

შენთვის მღერიან ცაში მერცხლები

ჩემთვის კიდევ დუგდუგებს შეწუხებული ალაზანი

 

შორი შორსა ვართ, გულებიც შორს არი

როგორ იპოვონ ჩვენ გულებმა ერთმანეთი

ერთმანეთი რომ უყვართ, ანთებულ ნაპერწყალს

ამ ქვეყანაზე შენ მეგულები

 

შენ არ იცი ჩემი გულის ტკივილი

შენ არ იცი ჩემი სულის ძახილი

მე შენ ვერ გეტყვი რომ მიყვარხარ

მე ბედი დამყვა ასეთი ხათრიანი

ბაცბური ნანილა
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური ნანინა. ტექსტი: იოსებ ლონგიშვილი.

+ ლირიკა

ბაცბური ნანილა

ტექსტი: იოსებ ლონგიშვილი

 

ნანაი ნანაი ნანაი ნანაი ნანა

 

ჩუ თვიჰდის ბადერა აკვანა ნანო

ასა თერქდოს ნანასა ნანო

მაქა იეტასა ბაყეა ნანო

მოსი ერჩე ჰუჰ ჰამასა ნანო

 

ნანაი ნანაი ნანაი ნანაი ნანა

 

ჩუ თვიჰდის ბადერ ჩუ თვიჰდის ნანო

ღაზე ვეწეს ჰო ვაყვანა ნანო

სეკნათახ ჰო თელჰინა ნანო

ვარდეგუ ვეწეს ხო ვაგვანა ნანო

 

ნანაი ნანაი ნანაი ნანაი ნანო

 

შილღე მათხ ჰალო ბელჰსონა ნანო

აჰა ნახლო ჰაველჩეჰა ნანო

ქორთოე ლაყიშ ლაცბოსა ნანო

ოჴვუი ვაენო ელჩეჰა ნანო

 

ნანაი ნანაი ნანაი ნანაი ნანო

 

თარგმანი:

 

ბაცბური ნანილა

 

დაიძინე შვილო

მე გარწევ დედა

ზედ ვეცემი მართლა

ცუდს თუ იტვის ვინმე შენზე

 

დაიძინე შვილო, დაიძინე

კარგი უნდა გაგზარდო შენ

ჩემ ბიჭებზე უკეთესი

ვარდს უნდა ვაჩვენო შენი თავი

 

მეორე მზე ამომივა

შენ ხალხში რო გახვალ

თავს ამაყად დავიჭერო

იმისია რო იტყვიანო

ტექსტი - ბაცბური ნანილა
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური ნანინა. ტექსტი: იოსებ ლონგიშვილი.

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

ბაცბური ნანილა

ტექსტი: იოსებ ლონგიშვილი

 

ნანაი ნანაი ნანაი ნანაი ნანა

 

ჩუ თვიჰდის ბადერა აკვანა ნანო

ასა თერქდოს ნანასა ნანო

მაქა იეტასა ბაყეა ნანო

მოსი ერჩე ჰუჰ ჰამასა ნანო

 

ნანაი ნანაი ნანაი ნანაი ნანა

 

ჩუ თვიჰდის ბადერ ჩუ თვიჰდის ნანო

ღაზე ვეწეს ჰო ვაყვანა ნანო

სეკნათახ ჰო თელჰინა ნანო

ვარდეგუ ვეწეს ხო ვაგვანა ნანო

 

ნანაი ნანაი ნანაი ნანაი ნანო

 

შილღე მათხ ჰალო ბელჰსონა ნანო

აჰა ნახლო ჰაველჩეჰა ნანო

ქორთოე ლაყიშ ლაცბოსა ნანო

ოჴვუი ვაენო ელჩეჰა ნანო

 

ნანაი ნანაი ნანაი ნანაი ნანო

 

თარგმანი:

 

ბაცბური ნანილა

 

დაიძინე შვილო

მე გარწევ დედა

ზედ ვეცემი მართლა

ცუდს თუ იტვის ვინმე შენზე

 

დაიძინე შვილო, დაიძინე

კარგი უნდა გაგზარდო შენ

ჩემ ბიჭებზე უკეთესი

ვარდს უნდა ვაჩვენო შენი თავი

 

მეორე მზე ამომივა

შენ ხალხში რო გახვალ

თავს ამაყად დავიჭერო

იმისია რო იტყვიანო

დეწარვეწრი
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სატრფიალო.

 

 

+ ლირიკა

დეწარვეწრი

 

ჰოიწი სე დენოლ უხაკიალ

მათხ ცო გუშ მოჰაკ იახლოსა

დაჰ ღორიოს ჱალიხ ფშელოვა

დაჰ ღორიოს ლავავ ღორუვა

 

ჰოწი სე ნიყაკ უხ ხილულ

ბარკიწი ჰეჭარ ჰან ალჰი

სე ბჱარკა დენოლ ჰო იაჰო

მოჰე მეთხემაქ ე მათხა

 

ჰოწი სადუხაკ მოჰ დახლოს

სე ჰაერა ჰო იაჰო

დაჩო ჰე ხაწსო ჴეიჩოცო

მეთხემაქ დაჩო ჰე დეშოს

 

თარგმანი:

 

უშენოდ ჩემი სიცოცხლე

 

უშენოდ ჩემი სიცოცხლე

მზის გარეშე როგორ ვიცხოვრო

გამყინავს ზამთარში სიცივე

გამყინავს თოვლი და ღვარი

 

უშენოდ ჩემი გზა ნეტა რა იქნება

თვალების გარეშე ყურება ვინა თქვა

ჩემი თვალების სიცოცხლე შენა ხარ

როგორც ქვეყნაზე მზე

 

ნეტა უშენოდ როგორ ვსუნთქავო

ჩემი ჰაერი ჰო შენა ხარო

მარტო შენი მესმის, სხვების არაო

ქვეყნაზე მარტო შენ გიჯერებ

ტექსტი - დეწარვეწრი
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სატრფიალო.

  

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

დეწარვეწრი

 

ჰოიწი სე დენოლ უხაკიალ

მათხ ცო გუშ მოჰაკ იახლოსა

დაჰ ღორიოს ჱალიხ ფშელოვა

დაჰ ღორიოს ლავავ ღორუვა

 

ჰოწი სე ნიყაკ უხ ხილულ

ბარკიწი ჰეჭარ ჰან ალჰი

სე ბჱარკა დენოლ ჰო იაჰო

მოჰე მეთხემაქ ე მათხა

 

ჰოწი სადუხაკ მოჰ დახლოს

სე ჰაერა ჰო იაჰო

დაჩო ჰე ხაწსო ჴეიჩოცო

მეთხემაქ დაჩო ჰე დეშოს

 

თარგმანი:

 

უშენოდ ჩემი სიცოცხლე

 

უშენოდ ჩემი სიცოცხლე

მზის გარეშე როგორ ვიცხოვრო

გამყინავს ზამთარში სიცივე

გამყინავს თოვლი და ღვარი

 

უშენოდ ჩემი გზა ნეტა რა იქნება

თვალების გარეშე ყურება ვინა თქვა

ჩემი თვალების სიცოცხლე შენა ხარ

როგორც ქვეყნაზე მზე

 

ნეტა უშენოდ როგორ ვსუნთქავო

ჩემი ჰაერი ჰო შენა ხარო

მარტო შენი მესმის, სხვების არაო

ქვეყნაზე მარტო შენ გიჯერებ

ვეთ ვაიხ
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა.

+ ლირიკა

ვეთ ვაიხ

 

მეთხერნა შვინა ღოთვეა

ცოდაღ გეთვეა ესევა

ვენ დენოლ ჩუცოი თოიე

დუღ დაკრევ დათხრევ კვნესევა

 

ვეთ ვაიხ ..

 

სიკვდლევა ჰათხა ლახკოთვე

ახ ჰამურ ბარწავ ჟესანა

არჭიჩ უჩნახა დოხკოთვე

ციხე დჱეპდიენ ტყვესანა

 

ვეთ ვაიხ 

 

დინა დითლეთხო დალელო

კაძიკა ათას შარეა

ხკულიხა ლომა ჴელათხო

ალიხ დახითლეთხ ბარეჰა

 

ვეთ ვაიხ ..

 

თარგმანი:

 

ვეჩვენი ბრალი 

 

წავალთ ამ ქვეყნიდან

აქ აღარ მოვალთ

ჩვენ სიცოცხლეს ვერ დავიტოვებთ

ტირილით ყვირილით და კვნესით

 

სიკვდილი წინ მოგვიყრის

შუაღამისას როგორც მგელი ცხვარს

შავ სიბნელებში ჩაგვყრიან

როგორც ციხეში ტყვებს

 

ცოცხლები დაგვტოვე ღმერთო

სულ ცოტა, ათასი წელი

ზაფხულობით მთაში აგვიყვანე და

ზამთარში გვაცხოვრე ბარში

ტექსტი - ვეთ ვაიხ
+ სიმღერის შესახებ

This song is in the severely endangered Bats language.  

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili reads the poem.

 

Visit UNESCO’s Atlas of the World’s Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova Tush, and other minority groups in the Caucasus, read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

ვეთ ვაიხ

 

მეთხერნა შვინა ღოთვეა

ცოდაღ გეთვეა ესევა

ვენ დენოლ ჩუცოი თოიე

დუღ დაკრევ დათხრევ კვნესევა

 

ვეთ ვაიხ ..

 

სიკვდლევა ჰათხა ლახკოთვე

ახ ჰამურ ბარწავ ჟესანა

არჭიჩ უჩნახა დოხკოთვე

ციხე დჱეპდიენ ტყვესანა

 

ვეთ ვაიხ 

 

დინა დითლეთხო დალელო

კაძიკა ათას შარეა

ხკულიხა ლომა ჴელათხო

ალიხ დახითლეთხ ბარეჰა

 

ვეთ ვაიხ ..

 

თარგმანი:

 

ვეჩვენი ბრალი 

 

წავალთ ამ ქვეყნიდან

აქ აღარ მოვალთ

ჩვენ სიცოცხლეს ვერ დავიტოვებთ

ტირილით ყვირილით და კვნესით

 

სიკვდილი წინ მოგვიყრის

შუაღამისას როგორც მგელი ცხვარს

შავ სიბნელებში ჩაგვყრიან

როგორც ციხეში ტყვებს

 

ცოცხლები დაგვტოვე ღმერთო

სულ ცოტა, ათასი წელი

ზაფხულობით მთაში აგვიყვანე და

ზამთარში გვაცხოვრე ბარში

ჰე არჭი ბჱარკი
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სატრფიალო.

 

 

+ ლირიკა

ჰე არჭი ბჱარკი

 

ჰე არჭი ბჱარკი ჰა იცოიუ

ლე ტყო ყორნენა პჰანია

ჰო დაჰ ამბუიუნ ბუბუკა

ჰო დაჰ სამოთხე სანია

 

ფხაუზტყაწ ცოენ ელჰჩეჰა

მაინც ტყო იეწსო ჰოალო

ვაი თხალუნა ყონოლა

ვენა ცოხეიშ ღოალო

 

ჱურდე კატკეტკოშ ჰალიხო

ჰოხ ეფხეთეშა მათხალო

აჰ სო ცო ჰეჭჩე სემაჴიშ

შინე ბარკევა დათხალო

 

ცჰა დოშ ალჰოსჰოგ ლამზურა

წყეიგე მა იწო იაჴოლო

ხუმხეჰო ქასტე მათხარლა

ყაყაჩ ჰედაღინ ჴაველო

 

თარგმანი:

 

შენ შავი თვალები 

 

შენ შავ თვალებს ვინ დაივიწყებს

ან ყორნისფერ ფრთებს

შენა ხარ მოლაპარაკე ყვავილი

შენა ხარ სამოთხის კარები

 

ათასჯერ უარი რო თქვა

მაინც ისევ მიყვარხარ

ჩვენი დღევალდელი ახალგაზრდობა

ჩვენც ვერ გავიგებთ ისე წავა

 

დილით ნელნელა ამოდის

შენი სცხვენია მზეს

შენ თუ არ შემომხედავ ჩემი სიმღერები

ორივე თვალით ტირიან

 

ერთ სიტყვას გეტყვი ლამაზო

ძალიან ნუ იამაყებ

ჰო იცი მალე ჭკნება

ყაყაჩო ამოსული ყანაში

ტექსტი - ჰე არჭი ბჱარკი
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სატრფიალო.

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

ჰე არჭი ბჱარკი

 

ჰე არჭი ბჱარკი ჰა იცოიუ

ლე ტყო ყორნენა პჰანია

ჰო დაჰ ამბუიუნ ბუბუკა

ჰო დაჰ სამოთხე სანია

 

ფხაუზტყაწ ცოენ ელჰჩეჰა

მაინც ტყო იეწსო ჰოალო

ვაი თხალუნა ყონოლა

ვენა ცოხეიშ ღოალო

 

ჱურდე კატკეტკოშ ჰალიხო

ჰოხ ეფხეთეშა მათხალო

აჰ სო ცო ჰეჭჩე სემაჴიშ

შინე ბარკევა დათხალო

 

ცჰა დოშ ალჰოსჰოგ ლამზურა

წყეიგე მა იწო იაჴოლო

ხუმხეჰო ქასტე მათხარლა

ყაყაჩ ჰედაღინ ჴაველო

 

თარგმანი:

 

შენ შავი თვალები 

 

შენ შავ თვალებს ვინ დაივიწყებს

ან ყორნისფერ ფრთებს

შენა ხარ მოლაპარაკე ყვავილი

შენა ხარ სამოთხის კარები

 

ათასჯერ უარი რო თქვა

მაინც ისევ მიყვარხარ

ჩვენი დღევალდელი ახალგაზრდობა

ჩვენც ვერ გავიგებთ ისე წავა

 

დილით ნელნელა ამოდის

შენი სცხვენია მზეს

შენ თუ არ შემომხედავ ჩემი სიმღერები

ორივე თვალით ტირიან

 

ერთ სიტყვას გეტყვი ლამაზო

ძალიან ნუ იამაყებ

ჰო იცი მალე ჭკნება

ყაყაჩო ამოსული ყანაში

ბუთ დაჰ ჰედბალი მეტეხერნა ჰალობალჰანა
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა.

+ ლირიკა

ბუთ დაჰ ჰედბალი მეტეხერნა ჰალობალჰანა

 

ბუთ დაჰ ჰედბალი მეტეხერნა ჰალობალჰანა

მეთხა ოქროსფერ პჱანივ სოდაჰ უნცო ოტინა

ცენ დაჰ ჰოფდალი ჱარჭი დოხკა თხალუჩ ფსარლუინა

თხალუჩ ფსარლუნა დემონ სანა ოშტი ცჰავევას

 

ესე ნაბიჯა სოდა თილჰე წინაპრა ბილკეხ

დაჰა თარჰლვალის უდაბნოჰა ლელეჩ მათხოვრეხ

ქიქო ხალე სე ყონუ ღელვი ყონუ დაკლევარ

დენიშ დატინ დუიტ სოკი ოშტი ოშტი ცჰავევას

 

უნ ბეწსო ე მოჴ დოტუჩხანგო დაჰ ცო ბისბელჩე

ცო ჰაბვიჩჰეს დაღუჩ ყონშივ მოჰე სახსოვარ

ცა დაჰლაჭყიალი ცეგო დაროუ ბაქიცოგუა

თხალუჩ ფსარლუინა ატინჩ ფსარლუნ ოშტი ცჰავე ვას

 

თარგმანი:

 

ტექსტი: ადამ ბობღიაშვილის ლექსი

მერი ჯიხოშვილი თარგმანი ბაცბურად

 

დაიგვიანა მეტეხიდან მთვარემ ამოსვლა

სივრცე ოქროსფერ შადრევნებით ვეღარ დათოვა

ცას გადაეკრა შავი ნისლი ამ საღამოსაც

ამ საღამოსაც დემონივით ისევ მარტო ვარ

 

ჩემი ნაბიჯი წინაპართა ბილიკებს ასცდა

და დავემსგავსე უდაბნოში მავალ მათხოვარს

ადრე ჩამიქრა ჭაბუკური მღელვარე განცდა

ქრიან დღეები და მე მაინც ისევ მარტო ვარ

 

რად მინდა ლექსი თუჟამთა ცვლას მე ვერ გადურჩი

თუ ვერ მიმიღებს მომავალი როგორც სახსოვარს

ცამოიღრუბლა ცას სადარო პირი არ უჩანს

ამ საღამოსაც დემონივით ისევ მარტო ვარ

ტექსტი - ბუთ დაჰ ჰედბალი მეტეხერნა ჰალობალჰანა
+ სიმღერის შესახებ

ბაცბური / წოვა-თუშური სიმღერა.

 

Here in order for us to better hear the language, Meri Jikhoshvili recites the poem.

 

Please visit UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger to learn more about the Bats language. To learn more about the Ts’ova-Tush and other minority groups in the Caucasus read on at Batsav, an informative website created by A.J.T. Bainbridge.

+ ლირიკა

ბუთ დაჰ ჰედბალი მეტეხერნა ჰალობალჰანა

 

ბუთ დაჰ ჰედბალი მეტეხერნა ჰალობალჰანა

მეთხა ოქროსფერ პჱანივ სოდაჰ უნცო ოტინა

ცენ დაჰ ჰოფდალი ჱარჭი დოხკა თხალუჩ ფსარლუინა

თხალუჩ ფსარლუნა დემონ სანა ოშტი ცჰავევას

 

ესე ნაბიჯა სოდა თილჰე წინაპრა ბილკეხ

დაჰა თარჰლვალის უდაბნოჰა ლელეჩ მათხოვრეხ

ქიქო ხალე სე ყონუ ღელვი ყონუ დაკლევარ

დენიშ დატინ დუიტ სოკი ოშტი ოშტი ცჰავევას

 

უნ ბეწსო ე მოჴ დოტუჩხანგო დაჰ ცო ბისბელჩე

ცო ჰაბვიჩჰეს დაღუჩ ყონშივ მოჰე სახსოვარ

ცა დაჰლაჭყიალი ცეგო დაროუ ბაქიცოგუა

თხალუჩ ფსარლუინა ატინჩ ფსარლუნ ოშტი ცჰავე ვას

 

თარგმანი:

 

ტექსტი: ადამ ბობღიაშვილის ლექსი

მერი ჯიხოშვილი თარგმანი ბაცბურად

 

დაიგვიანა მეტეხიდან მთვარემ ამოსვლა

სივრცე ოქროსფერ შადრევნებით ვეღარ დათოვა

ცას გადაეკრა შავი ნისლი ამ საღამოსაც

ამ საღამოსაც დემონივით ისევ მარტო ვარ

 

ჩემი ნაბიჯი წინაპართა ბილიკებს ასცდა

და დავემსგავსე უდაბნოში მავალ მათხოვარს

ადრე ჩამიქრა ჭაბუკური მღელვარე განცდა

ქრიან დღეები და მე მაინც ისევ მარტო ვარ

 

რად მინდა ლექსი თუჟამთა ცვლას მე ვერ გადურჩი

თუ ვერ მიმიღებს მომავალი როგორც სახსოვარს

ცამოიღრუბლა ცას სადარო პირი არ უჩანს

ამ საღამოსაც დემონივით ისევ მარტო ვარ